เพื่อน ๆ คิดว่า คนไทยบ้าใบกันเกินไปมั้ย? ทั้งครุยและพิธีการ “บัณฑิตน้อย” ที่เคยมีกันเฉพาะระดับปริญญาตรีขึ้นไป ต่อมาได้ลามไปถึงอนุบาล และส่วนใหญ่เป็นโรงเรียนเอกชน แต่มาตอนนี้ลามครอบคลุมไปมากขึ้นจนเกือบทั้งประเทศ… แต่ก็ยังหาข้อดีอะไรไม่ได้ และแถมยังมีข้อเสียที่เห็นได้ชัด นั่นคือ…

1. สิ้นเปลืองเงินทองของผู้ปกครอง

ไหนบ่นกันอุบว่าเศรษฐกิจย่ำแย่…? ไหนพูดกันว่าเราจะช่วยลดค่าใช้จ่ายให้ผู้ปกครอง…? แต่กิจกรรมแบบนี้ล้วนเพิ่มค่าใช้จ่ายให้ผู้ปกครองแทบทั้งสิ้น ทั้งค่าชุดครุย ค่าพิธีรีตองต่าง ๆ

2. สร้างสังคมที่ยึดมั่น “พิธีการ” มากเกินไป

สร้างค่านิยมที่ยึดมั่นพิธีการมากเกินไป จนไม่เห็นความสำคัญของแก่นสารที่แท้จริง เราร่ำเรียนเพียรศึกษาไปเพื่ออะไร เพื่อความรู้ไปประกอบอาชีพเลี้ยงตน หรือ เพื่อถ่ายรูปสวยๆในวันเรียนจบไว้อัพลงโซเชียล สถานศึกษากำลังพันธนาการคุณภาพการศึกษาของเราให้อยู่กับที่ ฉุดขึ้นยากมาก ผมไม่โทษผู้บริหารสถานศึกษาครับ ที่ผ่านมาเราก็ต่างมีส่วนสร้างให้สิ่งนี้เกิดขึ้น

3. ทำให้ “ครุย” ไม่สมเกียรติ

ครุยเกลื่อนเมือง ครุยระดับปริญญาของมหาวิทยาลัย ถูกลดคุณค่า และความหมายลง ครุย และ พิธีการ “บัณฑิตน้อย” ที่มีอยู่แค่ระดับอนุบาล ก็ยังพอยินดี ดูความน่ารักของเด็ก ๆ คิดเสียว่าเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์ภายในครอบครัวที่มีสถานศึกษาอำนวยการให้

แต่…ยิ่งอยู่ ครุยและพิธีการ “บัณฑิตน้อย” ยิ่งลามถึง ป.6 ม.3 ม.6 ปวช ปวส ลามจากโรงเรียนเอกชน จนถึงโรงเรียนของรัฐบาล ลามจากพื้นที่น้อย ๆ จนกินพื้นที่กว้างขึ้น ๆ ครอบคลุมทั้งประเทศ

ก่อนเขียนบทความนี้ผมลองสำรวจเล็กๆ จาก ผอ.สถานศึกษาที่เป็นกัลยาณมิตรกันจำนวนหนึ่ง ว่ากรณีครุยและพิธีการบัณฑิตน้อยของ ม.3 และ ม.6 นั้น เป็นความต้องการของใคร? สถานศึกษา ผู้ปกครอง หรือ นักเรียน ได้คำตอบว่า โดยส่วนใหญ่เป็นความประสงค์ของนักเรียน

นักเรียนของเราเป็นเด็ก เราเป็นครู เราต้อง “เอาใจ” เขาหลายเรื่องอยู่แล้ว เพื่อให้เขาตั้งใจเรียน แต่.. “หยุด” เอาใจนักเรียนในเรื่องที่ไม่ควรเอาใจเถอะครับ… เพื่อฝึกนิสัยการประหยัดและไม่ยึดติดกับสิ่งที่เป็นสาระน้อยกว่าให้แก่เยาวชนของเรา

เพื่อสร้างวัฒนธรรมประหยัดร่วมกันกับสังคม เพื่อสร้างสังคมที่มีแก่นสารมากกว่านี้ร่วมกัน และเพื่อสร้างสังคมการศึกษาที่รักษามาตรฐานของ “ครุย” เอาไว้ในที่ที่ควรเป็นร่วมกัน… สิ่งนี้ต่างหากที่เราจะสัมผัสได้ว่า “การศึกษาคือความเจริญงอกงามของมนุษย์และสังคมมนุษย์”

กระทรวงศึกษาธิการ “เบรค” เรื่องนี้บ้างเถอะครับ… ให้จัดกันอย่างเรียบง่าย ประหยัดเงิน ประหยัดเวลา ก็พอแล้ว เน้นความภาคภูมิใจเชิงนามธรรมครับ ผมมั่นใจว่า สังคมและการศึกษาของเราจะดีขึ้นแน่…โดยการ “ไม่มองข้าม” เรื่องที่บางคนอาจจะคิดว่า “เป็นประเด็นเล็ก” แบบนี้แหละครับ

ผศ.ดร.ประภาศ ปานเจี้ยง คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่

 

แหล่งที่มา: ผศ.ดร.ประภาศ ปานเจี้ยง